Chios Trial Monitoring- 12 October 2026
| October 14, 2026 | Trial Monitoring |
Greek translation below
On 12 October 2026, trial observers from Border Violence Monitoring Network monitored criminal proceedings before the One-Member Appeals Court of Chios concerning charges of alleged unauthorised transport of third-country nationals. The observers assessed compliance with Article 6 of the European Convention on Human Rights (ECHR) and relevant provisions of Greek criminal procedure. In total, observers monitored 2 cases involving 3 defendants.
Defendants were charged under Article 25 of Law 5038/2023, relating to the unauthorised transport of third-country nationals, with aggravating circumstances such as acting for profit and endangerment of life. Sanctions under this provision include imprisonment of up to 10 years and fines of €30,000–€60,000 per person transported; a minimum of 10 years’ imprisonment and fines of €60,000–€100,000 per person if committed for profit; and a minimum of 15 years’ imprisonment and a fine of €200,000 per person if life is endangered. In addition, one of the defendants faced charges under Article 83 of Law 3386/2005 for unauthorised entry, which carries a minimum three-month custodial sentence and a fine of at least €1,500 and some of the defendants faced charges of disobedience or failure to comply with lawful order, Article 169 of the Greek Penal Code. Sanctions under this provision include imprisonment of up to 6 months and a monetary fine.
Of the monitored cases, one resulted in conviction and the other was postponed to 08/03/2026. The defendants were nationals of Tunisia and Greece.
1. Legal Representation
The two Greek defendants, who were tried jointly, were represented by privately appointed lawyers, while the third defendant was represented by a state-appointed lawyer. The privately appointed lawyers requested postponements on different grounds: one submitted hospital documentation confirming their client’s hospitalisation, while the other stated that their client had missed a flight following a traffic accident but did not provide flight booking documentation. It is important to mention that in case of the 2 greek defendants facing these charges they were not in pre-trial detention, something rarely seen in cases involving defendants of different nationalities.
Observers noted a marked difference in the preparedness of the privately appointed lawyers and the state-appointed lawyer. The latter appeared insufficiently prepared and lacked significant information about their client’s background. Their copies of witness statements and evidence were kept on the back of children’s crossword puzzles. Before the hearing, the lawyer was discussing the case with their client and the interpreter. At one point, they approached members of the monitoring team to ask whether they were witnesses in the case, stating that they “had no idea” about it. During the proceedings, the lawyer repeatedly interrupted as they appeared to lose track of the case and, during the defendant’s examination, stated that they were hearing about the defendant’s previous criminal activity for the first time.
Although the lawyer raised concerns about inconsistencies in witness statements, the lack of evidence and the failure to summon relevant authorities, these concerns were not raised as objections further. The defendant was ultimately convicted.
Taken together, these observations raise concerns about whether the defendant received effective legal assistance in practice. Under Article 6(3)(b)–(c) ECHR, the right to a fair trial requires more than the formal appointment of counsel: lawyers must have adequate time and facilities to prepare and must be able to understand the case and present the defence effectively.
2. Interpretation (Article 6(3)(e) ECHR)
One court-appointed interpreter was present during the proceedings, translating from Arabic to Greek. However, observers noted that interpretation appeared incomplete. Only the questions posed by the Court and the defendant’s answers were translated, while submissions by defence counsel, prosecutorial statements and other parts of the proceedings were not fully interpreted.
Observers further noted that the interpreter did not attempt to translate the final sentencing decision, while the Judge repeatedly asked from the interpreter to inform the defendant of what was happening. These observations raise serious concerns regarding compliance with Article 6(3)(e) ECHR, which guarantees the right to the free assistance of an interpreter where necessary to enable defendants to understand the proceedings and effectively participate in their defence. The failure to interpret the proceedings in full, particularly the final decision, risks leaving the defendant unable to follow the case or understand its outcome.
3. Claims and objections
The defence’s primary argument was that the defendant was not the person driving the boat. Invoking the principle of in dubio pro reo, the defence argued that the defendant should be acquitted since the evidence points to reasonable doubt about his guilt.
The defence also highlighted inconsistencies between witness statements given during their initial questioning by the authorities and their subsequent statements before the investigating authorities. Further concerns were raised regarding the failure to pursue the identification of another suspect mentioned in the witness statements and to summon the Coast Guard officer who had previously identified a different person as the suspect.
4. Evidence
Observers noted that separate case files had been created in relation to the same incident, implicating two different individuals. The suspect initially identified in the first case file had been released. The defence lawyer argued that this suspect should not have been released so hastily and should instead have been tried jointly with their client, allowing the Court to examine and cross-examine both defendants’ accounts.
The Tunisian defendant brought before the Court on 12 October had not been arrested upon arrival in Greece. Instead, he was arrested while walking in a square in Chios, initially in connection with his alleged illegal stay. At the police station, the authorities examined his phone and considered that it contained evidence linking him to the alleged illegal transport for which another person had been arrested.
As noted in the evidentiary proceedings, there were clear inconsistencies between witness statements given during the first and second interrogations regarding the identity of the person responsible for driving the boat. While the initial statements reportedly pointed to the first defendant, subsequent statements implicated the Tunisian defendant standing trial. Despite these discrepancies, the Court attributed responsibility for driving the boat to the Tunisian defendant. The Coast Guard witnesses, whose statements were relevant to the identification of the alleged driver, were not present or called to testify before the Court. When the defence raised this issue, the Prosecutor responded that it was not the Court’s responsibility to call witnesses, referring to the relevant provision concerning the examination of police officers and Coast Guard personnel.
The combination of contradictory witness statements, the absence of the Coast Guard witnesses from the proceedings, and the lack of an opportunity for the defence to cross-examine them raises concerns about the consistency and thoroughness of the evidentiary assessment underlying the identification of the alleged driver. These concerns are particularly significant given that the proceedings carry exceptionally severe penalties. The existence of separate case files implicating different individuals in the same incident further underlines the importance of carefully examining the evidence supporting the attribution of criminal responsibility.
5. Duration of proceedings
The proceedings lasted more than two hours, and the questioning was thorough. Observers acknowledge the Court’s efforts to ensure sufficient time for the examination of the case, an important element of the fair trial guarantees.
4. Reasoning of decisions
On the one hand, observers positively noted that the Prosecutor presented her recommendations in detail. On the other hand, the recommendations sought the harshest possible treatment and rejected mitigating circumstances, while relying selectively on evidence from the case file. The Prosecutor did not address all the available evidence or sufficiently engage with the inconsistencies between witness statements, including the discrepancies concerning the identity of the alleged driver. In particular, the recommendations did not adequately address whether these contradictions could give rise to reasonable doubt. This raises concerns about the comprehensiveness and balance of the evidentiary assessment underpinning the recommendation for conviction and the rejection of mitigating circumstances.
7. Sentences
The convicted defendant received a cumulative sentence of 190 years’ imprisonment, with an effective term of 25 years to be served, and a fine of €1,350,000.
The defence lawyer requested the recognition of mitigating circumstances under Articles 84(2)(a), (b) and (e) of the Criminal Code. However, the Court rejected all mitigating circumstances, relying on the defendant’s statements while disregarding evidence of his good behaviour during detention.
The rejection of all mitigating circumstances raises concerns about whether the Court adequately assessed the individual circumstances of the defendant and the evidence relevant to sentencing. This is particularly significant given the severity of the penalties imposed. The assessment of mitigating circumstances should be reasoned and individualised, taking into account all relevant evidence concerning both the offence and the defendant’s personal circumstances.
8. General observations
The proceedings observed on 12 October 2026 before the One-Member Appeals Court of Chios revealed both positive observations and raised concerns regarding compliance with fair trial guarantees.
Observers positively noted the time devoted to the proceedings, the thorough questioning of the defendant and the Court’s efforts to examine the evidence. However, concerns arose regarding the consistency of the evidentiary assessment, particularly in light of contradictory witness statements concerning the identity of the alleged driver. While the initial statements reportedly implicated one defendant, subsequent statements pointed to the Tunisian defendant standing trial. Despite these discrepancies, the Court attributed responsibility to the latter, without the Coast Guard witnesses being called to testify and without the defence having the opportunity to question them directly. The absence of these witnesses, combined with the unresolved contradictions in the evidence, raises concerns about whether the Court sufficiently examined the reliability of the identification evidence and adequately addressed the possibility of reasonable doubt. These concerns are particularly serious in proceedings resulting in exceptionally severe penalties. Furthermore, the rejection of all requested mitigating circumstances and the reported shortcomings in the defence representation reinforce concerns about the defendant’s effective ability to challenge the evidence and present a meaningful defence.
Taken together, these issues raise questions about the overall fairness of the proceedings, particularly whether the evidentiary basis for the conviction was sufficiently scrutinised and whether the defendant’s right to a fair trial was effectively safeguarded.
—-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Στις 12 Οκτωβρίου 2026, παρατηρητές της δίκης από το Border Violence Monitoring Network παρακολούθησαν ποινικές διαδικασίες ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Βορείου Αιγαίου, στη Χίο, οι οποίες αφορούσαν κατηγορίες για παράνομη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών. Οι παρατηρητές αξιολόγησαν τη συμμόρφωση με το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τις σχετικές διατάξεις της ελληνικής ποινικής δικονομίας. Συνολικά, οι παρατηρητές παρακολούθησαν 2 υποθέσεις που αφορούσαν 3 κατηγορουμένους.
Οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες βάσει του άρθρου 25 του Ν. 5038/2023, σχετικά με την παράνομη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών, με επιβαρυντικές περιστάσεις, όπως η τέλεση της πράξης με σκοπό το κέρδος και η διακινδύνευση της ανθρώπινης ζωής. Οι κυρώσεις που προβλέπονται από τη συγκεκριμένη διάταξη περιλαμβάνουν ποινή κάθειρξης έως 10 έτη και χρηματική ποινή από 30.000 έως 60.000 ευρώ για κάθε μεταφερόμενο άτομο· ελάχιστη ποινή κάθειρξης 10 ετών και χρηματική ποινή από 60.000 έως 100.000 ευρώ για κάθε άτομο, εφόσον η πράξη τελείται με σκοπό το κέρδος· καθώς και ελάχιστη ποινή κάθειρξης 15 ετών και χρηματική ποινή 200.000 ευρώ για κάθε άτομο, εφόσον τίθεται σε κίνδυνο η ζωή του. Επιπλέον, ένας από τους κατηγορουμένους αντιμετώπιζε κατηγορία βάσει του άρθρου 83 του Ν. 3386/2005 για παράνομη είσοδο στη χώρα, αδίκημα για το οποίο προβλέπεται ελάχιστη ποινή φυλάκισης τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 ευρώ. Ορισμένοι από τους κατηγορουμένους αντιμετώπιζαν επίσης κατηγορίες για απείθεια, βάσει του άρθρου 169 του ελληνικού Ποινικού Κώδικα. Οι κυρώσεις για το συγκεκριμένο αδίκημα περιλαμβάνουν ποινή φυλάκισης έως έξι μήνες και χρηματική ποινή.
Από τις υποθέσεις που παρακολουθήθηκαν, η μία κατέληξε σε καταδίκη, ενώ η άλλη αναβλήθηκε για τις 08/03/2026. Οι κατηγορούμενοι ήταν υπήκοοι Τυνησίας και Ελλάδας.
1. Νομική εκπροσώπηση
Οι δύο Έλληνες συγκατηγορούμενοι, εκπροσωπήθηκαν από δικηγόρους της επιλογής τους, ενώ ο τρίτος κατηγορούμενος εκπροσωπήθηκε από αυτεπάγγελτα διορισμένο συνήγορο. Οι δικηγόροι της επιλογής των κατηγορουμένων ζήτησαν αναβολή για διαφορετικούς λόγους: ο ένας προσκόμισε νοσοκομειακά έγγραφα που επιβεβαίωναν τη νοσηλεία του εντολέα του, ενώ ο άλλος ανέφερε ότι ο εντολέας του είχε χάσει πτήση έπειτα από τροχαίο ατύχημα, χωρίς ωστόσο να προσκομίσει έγγραφα κράτησης της πτήσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι, στην περίπτωση των δύο Ελλήνων κατηγορουμένων που αντιμετώπιζαν τις συγκεκριμένες κατηγορίες, δεν είχε επιβληθεί προσωρινή κράτηση, γεγονός που παρατηρείται σπάνια σε υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται κατηγορούμενοι διαφορετικών εθνικοτήτων.
Οι παρατηρητές διαπίστωσαν σημαντική διαφορά ως προς την προετοιμασία των δικηγόρων της επιλογής των κατηγορουμένων και του διορισμένου από το κράτος συνηγόρου. Ο τελευταίος φάνηκε ανεπαρκώς προετοιμασμένος και δεν διέθετε ουσιαστικές πληροφορίες σχετικά με το ιστορικό του εντολέα του. Τα αντίγραφα των καταθέσεων των μαρτύρων και των αποδεικτικών στοιχείων που είχε στην κατοχή του βρίσκονταν στην πίσω πλευρά παιδικών σταυρόλεξων. Πριν από την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, ο δικηγόρος συζητούσε την υπόθεση με τον εντολέα του και τον διερμηνέα. Σε κάποια στιγμή, πλησίασε μέλη της ομάδας παρακολούθησης για να ρωτήσει εάν ήταν μάρτυρες στην υπόθεση, δηλώνοντας ότι «δεν είχε ιδέα» για αυτήν. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, ο δικηγόρος διέκοπτε επανειλημμένα, καθώς φαινόταν να χάνει την παρακολούθηση της υπόθεσης, ενώ κατά την εξέταση του κατηγορουμένου δήλωσε ότι άκουγε για πρώτη φορά σχετικά με την προηγούμενη εγκληματική δραστηριότητά του.
Παρότι ο δικηγόρος επισήμανε ασυνέπειες στις καταθέσεις των μαρτύρων, την έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων και την παράλειψη κλήτευσης των αρμόδιων μαρτύρων, οι επισημάνσεις αυτές δεν προβλήθηκαν στη συνέχεια ως ενστάσεις. Τελικά, ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε.
Συνολικά, οι παρατηρήσεις αυτές εγείρουν ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον ο κατηγορούμενος έλαβε στην πράξη αποτελεσματική νομική συνδρομή. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 3 στοιχεία β΄ και γ΄ της ΕΣΔΑ, το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη απαιτεί περισσότερα από τον τυπικό διορισμό συνηγόρου: οι δικηγόροι πρέπει να διαθέτουν επαρκή χρόνο για την προετοιμασία της υπεράσπισης, καθώς και τη δυνατότητα να κατανοούν την υπόθεση και να παρουσιάζουν αποτελεσματικά την υπερασπιστική τους γραμμή.
2. Διερμηνεία (άρθρο 6 παρ. 3 στοιχείο ε΄ ΕΣΔΑ)
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ήταν παρών ένας διορισμένος από το δικαστήριο διερμηνέας, ο οποίος μετέφραζε από τα αραβικά στα ελληνικά. Ωστόσο, οι παρατηρητές διαπίστωσαν ότι η διερμηνεία φαινόταν ελλιπής. Μεταφράζονταν μόνο οι ερωτήσεις που έθετε το Δικαστήριο και οι απαντήσεις του κατηγορουμένου, ενώ οι αγορεύσεις του συνηγόρου υπεράσπισης, οι τοποθετήσεις της εισαγγελικής αρχής και άλλα μέρη της διαδικασίας δεν διερμηνεύονταν πλήρως.
Οι παρατηρητές σημείωσαν επίσης ότι ο διερμηνέας δεν επιχείρησε να μεταφράσει την τελική απόφαση επί της ποινής, ενώ η Πρόεδρος του Δικαστηρίου ζητούσε επανειλημμένα από τον διερμηνέα να ενημερώσει τον κατηγορούμενο για όσα συνέβησαν. Οι παρατηρήσεις αυτές εγείρουν σοβαρές ανησυχίες ως προς τη συμμόρφωση με το άρθρο 6 παρ. 3 στοιχείο ε΄ της ΕΣΔΑ, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα δωρεάν συνδρομής διερμηνέα, όταν αυτή είναι αναγκαία, ώστε ο κατηγορούμενος να κατανοεί τη διαδικασία και να συμμετέχει αποτελεσματικά στην υπεράσπισή του. Η μη πλήρης διερμηνεία της διαδικασίας, ιδίως της τελικής απόφασης, ενέχει τον κίνδυνο να μην μπορεί ο κατηγορούμενος να παρακολουθήσει την υπόθεση ή να κατανοήσει την έκβασή της.
3. Ισχυρισμοί και ενστάσεις
Ο βασικός ισχυρισμός της υπεράσπισης ήταν ότι ο κατηγορούμενος δεν ήταν το πρόσωπο που οδηγούσε το σκάφος. Επικαλούμενη την αρχή in dubio pro reo (σε περίπτωση αμφιβολίας, υπέρ του κατηγορουμένου), η υπεράσπιση υποστήριξε ότι ο κατηγορούμενος έπρεπε να αθωωθεί, καθώς τα αποδεικτικά στοιχεία δημιουργούσαν εύλογες αμφιβολίες ως προς την ενοχή του.
Η υπεράσπιση επισήμανε επίσης ασυνέπειες μεταξύ των καταθέσεων των μαρτύρων κατά την αρχική εξέτασή τους από τις αρχές και των μεταγενέστερων καταθέσεών τους ενώπιον των ανακριτικών αρχών. Πρόσθετες ανησυχίες διατυπώθηκαν σχετικά με την παράλειψη περαιτέρω διερεύνησης της ταυτότητας άλλου υπόπτου, ο οποίος αναφερόταν στις καταθέσεις των μαρτύρων, καθώς και με τη μη κλήτευση του στελέχους του Λιμενικού Σώματος που είχε αρχικά υποδείξει διαφορετικό πρόσωπο ως ύποπτο.
4. Αποδεικτικά στοιχεία
Οι παρατηρητές διαπίστωσαν ότι είχαν σχηματιστεί χωριστές δικογραφίες για το ίδιο περιστατικό, στις οποίες εμπλέκονταν δύο διαφορετικά πρόσωπα. Ο ύποπτος που είχε αρχικά ταυτοποιηθεί στην πρώτη δικογραφία είχε αφεθεί ελεύθερος. Ο συνήγορος υπεράσπισης υποστήριξε ότι ο συγκεκριμένος ύποπτος δεν θα έπρεπε να είχε αφεθεί ελεύθερος τόσο βιαστικά, αλλά θα έπρεπε να είχε δικαστεί από κοινού με τον εντολέα του, ώστε το Δικαστήριο να έχει τη δυνατότητα να εξετάσει και να αντιπαραβάλει τις εκδοχές και των δύο κατηγορουμένων.
Ο Τυνήσιος κατηγορούμενος που οδηγήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου στις 12 Οκτωβρίου δεν είχε συλληφθεί κατά την άφιξή του στην Ελλάδα. Αντιθέτως, συνελήφθη ενώ περπατούσε σε πλατεία της Χίου, αρχικά σε σχέση με την εικαζόμενη παράνομη διαμονή του στη χώρα. Στο αστυνομικό τμήμα, οι αρχές εξέτασαν το κινητό του τηλέφωνο και έκριναν ότι περιείχε στοιχεία που τον συνέδεαν με την καταγγελλόμενη παράνομη μεταφορά, για την οποία είχε συλληφθεί άλλο πρόσωπο.
Όπως προέκυψε κατά την αποδεικτική διαδικασία, υπήρχαν σαφείς αντιφάσεις μεταξύ των καταθέσεων των μαρτύρων κατά την πρώτη και τη δεύτερη εξέτασή τους, όσον αφορά την ταυτότητα του προσώπου που οδηγούσε το σκάφος. Ενώ οι αρχικές καταθέσεις φέρεται να υποδείκνυαν τον πρώτο κατηγορούμενο, οι μεταγενέστερες καταθέσεις φωτογράφιζαν τον Τυνήσιο κατηγορούμενο που δικαζόταν. Παρά τις αποκλίσεις αυτές, το Δικαστήριο απέδωσε στον Τυνήσιο κατηγορούμενο την ευθύνη για την οδήγηση του σκάφους.
Οι μάρτυρες του Λιμενικού Σώματος, οι καταθέσεις των οποίων ήταν κρίσιμες για την ταυτοποίηση του φερόμενου ως χειριστή του σκάφους, δεν ήταν παρόντες ούτε κλήθηκαν να καταθέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου. Όταν η υπεράσπιση έθεσε το ζήτημα αυτό, ο εισαγγελέας απάντησε ότι δεν ήταν ευθύνη του Δικαστηρίου να καλεί μάρτυρες, παραπέμποντας στη σχετική διάταξη που αφορά την εξέταση αστυνομικών και στελεχών του Λιμενικού Σώματος.
Ο συνδυασμός των αντιφατικών καταθέσεων, της απουσίας των μαρτύρων του Λιμενικού Σώματος από τη διαδικασία και της έλλειψης δυνατότητας της υπεράσπισης να τους εξετάσει εγείρει ανησυχίες σχετικά με τη συνέπεια και την πληρότητα της αποδεικτικής αξιολόγησης βάσει της οποίας ταυτοποιήθηκε ο φερόμενος ως χειριστής του σκάφους. Οι ανησυχίες αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι η διαδικασία προβλέπει εξαιρετικά αυστηρές ποινές. Η ύπαρξη χωριστών δικογραφιών που εμπλέκουν διαφορετικά πρόσωπα στο ίδιο περιστατικό υπογραμμίζει περαιτέρω τη σημασία της προσεκτικής εξέτασης των αποδεικτικών στοιχείων στα οποία βασίζεται η απόδοση ποινικής ευθύνης.
5. Διάρκεια της διαδικασίας
Η διαδικασία διήρκεσε περισσότερες από δύο ώρες και η εξέταση ήταν διεξοδική. Οι παρατηρητές αναγνωρίζουν τις προσπάθειες του Δικαστηρίου να διαθέσει επαρκή χρόνο για την εξέταση της υπόθεσης, στοιχείο που αποτελεί σημαντική πτυχή των εγγυήσεων δίκαιης δίκης.
6. Αιτιολογία των αποφάσεων
Αφενός, οι παρατηρητές σημείωσαν θετικά ότι η εισαγγελέας παρουσίασε αναλυτικά τις προτάσεις της. Αφετέρου, οι εισαγγελικές προτάσεις ζητούσαν την αυστηρότερη δυνατή αντιμετώπιση και απέρριπταν την αναγνώριση ελαφρυντικών περιστάσεων, στηριζόμενες επιλεκτικά στα στοιχεία της δικογραφίας.
Η εισαγγελέας δεν αναφέρθηκε στο σύνολο των διαθέσιμων αποδεικτικών στοιχείων ούτε εξέτασε επαρκώς τις αντιφάσεις μεταξύ των καταθέσεων των μαρτύρων, συμπεριλαμβανομένων των αποκλίσεων σχετικά με την ταυτότητα του φερόμενου ως χειριστή του σκάφους. Ειδικότερα, οι εισαγγελικές προτάσεις δεν εξέτασαν επαρκώς κατά πόσον οι αντιφάσεις αυτές μπορούσαν να δημιουργήσουν εύλογες αμφιβολίες.
Το γεγονός αυτό εγείρει ανησυχίες σχετικά με την πληρότητα και την ισορροπημένη αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων στα οποία βασίστηκε η πρόταση για την καταδίκη και την απόρριψη των ελαφρυντικών περιστάσεων.
7. Ποινές
Στον καταδικασθέντα επιβλήθηκε συνολική ποινή κάθειρξης 190 ετών, εκ των οποίων εκτιτέα είναι τα 25 έτη, καθώς και χρηματική ποινή ύψους 1.350.000 ευρώ.
Ο συνήγορος υπεράσπισης ζήτησε την αναγνώριση ελαφρυντικών περιστάσεων βάσει του άρθρου 84 παρ. 2 στοιχεία α΄, β΄ και ε΄ του Ποινικού Κώδικα. Ωστόσο, το Δικαστήριο απέρριψε όλες τις ελαφρυντικές περιστάσει, βασιζόμενο στις δηλώσεις του κατηγορουμένου και παραγνωρίζοντας στοιχεία που τεκμηρίωναν την καλή συμπεριφορά του κατά τη διάρκεια της κράτησής του.
Η απόρριψη όλων των ελαφρυντικών περιστάσεων εγείρει ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον το Δικαστήριο αξιολόγησε επαρκώς τις ιδιαίτερες περιστάσεις του κατηγορουμένου και τα σχετικά με την επιμέτρηση της ποινής αποδεικτικά στοιχεία. Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της αυστηρότητας των επιβληθεισών ποινών. Η αξιολόγηση των ελαφρυντικών περιστάσεων πρέπει να είναι αιτιολογημένη και εξατομικευμένη, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία που αφορούν τόσο την πράξη όσο και τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου.
8. Γενικές παρατηρήσεις
Οι διαδικασίες που παρακολουθήθηκαν στις 12 Οκτωβρίου 2026 ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Χίου ανέδειξαν τόσο θετικά στοιχεία όσο και προβληματισμούς σχετικά με τη συμμόρφωση προς τις εγγυήσεις της δίκαιης δίκης.
Οι παρατηρητές σημείωσαν θετικά τον χρόνο που αφιερώθηκε στη διαδικασία, τη διεξοδική εξέταση του κατηγορουμένου και τις προσπάθειες του Δικαστηρίου να εξετάσει τα αποδεικτικά στοιχεία. Ωστόσο, προέκυψαν ανησυχίες σχετικά με τη συνέπεια της αποδεικτικής αξιολόγησης, ιδίως υπό το πρίσμα των αντιφατικών καταθέσεων των μαρτύρων αναφορικά με την ταυτότητα του φερόμενου ως χειριστή του σκάφους.
Ενώ οι αρχικές καταθέσεις φέρεται να υποδείκυαν έναν άλλο ΄ύποπτο, οι μεταγενέστερες καταθέσεις υπέδειξαν τον Τυνήσιο κατηγορούμενο που δικαζόταν. Παρά τις αποκλίσεις αυτές, το Δικαστήριο απέδωσε την ευθύνη στον τελευταίο, χωρίς να κληθούν να καταθέσουν οι μάρτυρες του Λιμενικού Σώματος και χωρίς να δοθεί στην υπεράσπιση η δυνατότητα να τους εξετάσει απευθείας.
Η απουσία των συγκεκριμένων μαρτύρων, σε συνδυασμό με τις ανεπίλυτες αντιφάσεις στα αποδεικτικά στοιχεία, εγείρει ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον το Δικαστήριο εξέτασε επαρκώς την αξιοπιστία των στοιχείων ταυτοποίησης και αντιμετώπισε κατάλληλα το ενδεχόμενο ύπαρξης εύλογων αμφιβολιών. Οι ανησυχίες αυτές είναι ιδιαίτερα σοβαρές σε διαδικασίες που καταλήγουν στην επιβολή εξαιρετικά αυστηρών ποινών.
Επιπλέον, η απόρριψη όλων των αιτημάτων αναγνώρισης ελαφρυντικών περιστάσεων και οι διαπιστωθείσες ελλείψεις στην εκπροσώπηση της υπεράσπισης ενισχύουν τους προβληματισμούς σχετικά με την ουσιαστική δυνατότητα του κατηγορουμένου να αμφισβητήσει τα αποδεικτικά στοιχεία και να παρουσιάσει αποτελεσματικά την υπερασπιστική του γραμμή.
Συνολικά, τα ζητήματα αυτά εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τη συνολική διεξαγωγή της διαδικασίας, ιδίως ως προς το κατά πόσον η αποδεικτική βάση της καταδίκης υποβλήθηκε σε επαρκή έλεγχο και κατά πόσον διασφαλίστηκε αποτελεσματικά το δικαίωμα του κατηγορουμένου σε δίκαιη δίκη.