Chios Trial Monitoring- 13 October 2026
| October 14, 2026 | Trial Monitoring |
Greek translation below
On 13 October 2026, trial observers from Border Violence Network monitored criminal proceedings before the Three-Member Appeals Court of Chios concerning charges of the alleged illegal transport of third-country nationals. The observations aimed to assess compliance with Article 6 of the European Convention on Human Rights (ECHR) and relevant provisions of Greek criminal procedure.
On that date, observers monitored nine cases involving ten defendants. Eight cases concerned appeals against decisions in previously heard cases, while one case involving charges of causing a shipwreck was heard at first instance.
The defendants faced charges under Article 25 of Law 5038/2023, concerning the unauthorised transport of third-country nationals, including aggravating circumstances such as acting for profit and endangering human life. The applicable sanctions under this provision include imprisonment of up to 10 years and fines of €30,000–€60,000 per person transported; a minimum of 10 years’ imprisonment and fines of €60,000–€100,000 per person where the offence is committed for profit; and a minimum of 15 years’ imprisonment and a fine of €200,000 per person where human life is endangered.
In addition, all defendants faced charges under Article 83 of Law 3386/2005 concerning unauthorised entry, which carries a minimum custodial sentence of three months and a fine of at least €1,500. They also faced charges of disobedience or failure to comply with a lawful order under Article 169 of the Greek Penal Code, which provides for imprisonment of up to six months and a monetary fine.
One defendant was additionally charged with causing a shipwreck under Article 277 of the Greek Penal Code, an offence concerning the causing of a shipwreck that may endanger human life or health and which may carry a prison sentence of up to 10 years.
Of the nine cases monitored, seven resulted in convictions on all charges, while the remaining cases were postponed. The defendants were nationals of Turkey, Afghanistan and Syria.
1. Legal Representation
The majority of defendants were once again represented by court-appointed lawyers, with some appointments made in advance of the hearing. However, instances of same-day appointment continued to be observed, raising concerns about whether defence counsel had sufficient time and facilities to prepare an effective defence. Private legal representation was observed in two cases, in which the defendants received prison sentences (filakisi). These observations highlight the importance of adequate legal preparation and effective representation, particularly in cases carrying severe penalties, where a thorough examination of the defendants’ individual circumstances and the presentation of additional legal arguments and supporting evidence may be decisive.
Concerns regarding the quality and adequacy of legal assistance were also observed. While some lawyers were appointed several days before the hearing, others were appointed on the day of the trial. In one case, the defence lawyer was appointed on the day of the hearing and represented the defendant after only two hours of reviewing the case file. The lawyer did not request additional time from the Court to prepare the defence, nor did they seek to call witnesses, obtain further documentation from the prison, or request additional information or evidence from the defendant. The defendant in this case received the same sentence as in the first instance, with the requested mitigating circumstances again rejected. This raises concerns about whether the defence had a meaningful opportunity to prepare and present arguments relevant to both the conviction and sentencing. These circumstances are associated with last-minute appointments and highlights the importance of ensuring that court-appointed representation is effective in practice, rather than merely formal.
2. Interpretation
One Turkish interpreter, one Arabic interpreter and one Dari interpreter were present during the hearings. The quality and availability of interpretation were generally assessed positively. However, instances of incomplete interpretation from Turkish into Greek were observed, with the defendant not consistently being adequately informed of developments during the proceedings or of the Court’s decisions. Interpretation appeared to be limited primarily to the questions addressed to the defendant during his final statement, raising concerns about whether he could adequately follow the proceedings and understand the decisions affecting his case.
In the case involving the Dari interpreter, concerns were also raised regarding interpretation during the pre-trial stage. The previous interpreter spoke Pashto rather than Dari, reportedly resulting in the inaccurate recording of the Afghan defendant’s statement and the incorrect documentation of his age. This is particularly significant because the defendant had stated that he was a minor at the time of his arrest but was documented as an adult after an interpreter speaking a language he did not understand was appointed to assist him. Such errors can have serious consequences for the reliability of statements obtained during the investigation, the assessment of a defendant’s personal circumstances and the application of safeguards afforded to children in conflict with the law.
More generally, the poor acoustics in the courtroom hindered communication between interpreters and the participants in the proceedings, including the judges. Interpreters were sometimes unable to hear the judges clearly, further compromising the quality of interpretation.
These observations raise concerns about the effective exercise of the right to interpretation and the right to a fair trial under Article 6 ECHR. Effective interpretation must enable defendants to understand the proceedings in a language they understand, follow the evidence and arguments presented, and comprehend the decisions taken by the Court. The reported concerns underline the importance of ensuring that interpretation is accurate and appropriate from the earliest stages of criminal proceedings, particularly where the defendant may be a minor.
3. Evidence
Observers noted that, unlike in many other proceedings monitored, a considerable number of prosecution witnesses Coast Guard officers, border guards and police officers were called to testify during the hearings. Observers consider the examination of witnesses particularly important in cases involving these charges, where the identification of the alleged driver, the circumstances of arrest and the reliability of witness statements may be central to determining criminal responsibility and intent.
4. Sentences
No acquittals were recorded in the nine cases monitored, with the proceedings resulting in the upholding of the first-instance convictions. Seven out of the nine cases resulted in convictions carrying a sentence of kathirxi (life imprisonment). The highest cumulative sentence imposed was 140 years and four months, with an effective period of 25 years to be served. Other cumulative sentences included 130, 110, 65 and 40 years of imprisonment.
The exceptionally high cumulative sentences observed raise concerns about the proportionality of the penalties imposed and the overall severity of the criminal response to offences involving the alleged transport of third-country nationals. Although the effective period of imprisonment is 25 years, the cumulative sentences remain strikingly high. Such sentences underscore the importance of ensuring that criminal responsibility is established through a thorough and individualised assessment of the evidence, and that sentencing takes into account the specific conduct and personal circumstances of each defendant. These considerations are particularly important in proceedings where convictions may result in decades of imprisonment and substantial financial penalties.
Mitigating circumstances were recognised in only two cases, involving a Syrian defendant and a Turkish defendant, respectively. In the first case, the Court recognised the mitigating circumstance under Article 84(2)(e) of the Greek Penal Code, while in the second it recognised mitigating circumstances under Article 84(2)(d) and (e). In both cases, recognition of mitigating circumstances resulted in a substantially lower sentence, with the classification changing from kathirxi (life imprisonment) to filakisi, with an effective period of imprisonment of 10 years.
In the remaining cases, the rejection of mitigating circumstances raises concerns about whether the Courts sufficiently considered the individual circumstances of the defendants and the arguments and evidence submitted by the defence in support of mitigation. Where requests for mitigating circumstances are rejected without substantive and individualised reasoning, there is a risk that important factors of the case are not adequately reflected in sentencing.
The substantial difference in sentencing outcomes where mitigating circumstances were recognised further highlights their practical importance. A reasoned assessment of mitigating factors is essential to ensuring that sentences are proportionate and individualised, particularly in proceedings carrying exceptionally severe penalties.
5. Reasoning of decisions
Observers positively noted that the prosecutor generally provided detailed reasoning for the recommendations made in each case. However, the recommendations were exceptionally harsh, with language that appeared to prejudge the defendants’ conduct and suggest an assumption of guilt before the Court had reached its decision. Such phrasing raises concerns about the observance of the presumption of innocence and the importance of maintaining an objective and impartial approach throughout criminal proceedings.
Observers further noted that the judicial decisions were not always fully reasoned in a manner that clearly demonstrated an independent assessment of the evidence and arguments presented. In several instances, the decisions appeared to align fully with the Prosecutor’s recommendations, raising questions about the extent to which the Court independently examined the evidence, considered the defence submissions and addressed potential mitigating circumstances.
The reasoning of judicial decisions is a fundamental safeguard against arbitrary outcomes and is essential to ensuring that defendants understand the basis for their conviction and sentence. While a Court may legitimately reach the same conclusions as the Prosecutor, its decision should demonstrate an independent and reasoned assessment of the evidence, the arguments raised by the defence and the individual circumstances of each defendant.
6. General Observations
Observers noted a generally strict prosecutorial approach, with recommendations frequently seeking severe penalties and, at times, employing language that appeared to prejudge the defendants’ guilt. These observations raise concerns about the importance of maintaining the presumption of innocence and ensuring an objective assessment of each defendant’s individual circumstances.
The physical conditions of the courtroom also raised concerns regarding the publicity and effective observation of proceedings. Poor acoustics made it difficult for observers to hear and follow the hearings, while interpreters also struggled to hear the proceedings clearly and provide accurate interpretation. These difficulties risk undermining the transparency and practical accessibility of public hearings, as well as the ability of defendants to follow the proceedings through interpretation. Although the hearings were formally open to observation, meaningful public scrutiny depends not only on access to the courtroom but also on whether proceedings can be heard and followed in practice.
—-----------------------------------------------------------------------------
Στις 13 Οκτωβρίου 2026, παρατηρητές δικών από το Border Violence Network παρακολούθησαν ποινικές διαδικασίες ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου στη Χίο, οι οποίες αφορούσαν κατηγορίες για φερόμενη παράνομη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών. Σκοπός της παρακολούθησης ήταν η αξιολόγηση της συμμόρφωσης με το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τις σχετικές διατάξεις της ελληνικής ποινικής δικονομίας.
Κατά τη συγκεκριμένη ημερομηνία, οι παρατηρητές παρακολούθησαν εννέα υποθέσεις που αφορούσαν δέκα κατηγορουμένους. Οι οκτώ υποθέσεις αφορούσαν εφέσεις κατά αποφάσεων που είχαν εκδοθεί σε υποθέσεις οι οποίες είχαν ήδη εκδικαστεί, ενώ μία υπόθεση, με κατηγορία την πρόκληση ναυαγίου, εκδικάστηκε σε πρώτο βαθμό.
Οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες βάσει του άρθρου 25 του Ν. 5038/2023, σχετικά με την παράνομη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων επιβαρυντικών περιστάσεων, όπως η τέλεση της πράξης με σκοπό το κέρδος και η διακινδύνευση της ανθρώπινης ζωής. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις βάσει της συγκεκριμένης διάταξης περιλαμβάνουν ποινή φυλάκισης έως 10 έτη και χρηματική ποινή από 30.000 έως 60.000 ευρώ για κάθε μεταφερόμενο άτομο· ελάχιστη ποινή κάθειρξης 10 ετών και χρηματική ποινή από 60.000 έως 100.000 ευρώ ανά άτομο, όταν το αδίκημα τελείται με σκοπό το κέρδος· καθώς και ελάχιστη ποινή κάθειρξης 15 ετών και χρηματική ποινή 200.000 ευρώ ανά άτομο, όταν τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη ζωή.
Επιπλέον, όλοι οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες βάσει του άρθρου 83 του Ν. 3386/2005, σχετικά με την παράνομη είσοδο στη χώρα, για την οποία προβλέπεται ελάχιστη ποινή φυλάκισης τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 ευρώ. Αντιμετώπιζαν επίσης κατηγορίες για απείθεια ή μη συμμόρφωση σε νόμιμη διαταγή, βάσει του άρθρου 169 του ελληνικού Ποινικού Κώδικα, το οποίο προβλέπει ποινή φυλάκισης έως έξι μήνες και χρηματική ποινή.
Ένας κατηγορούμενος αντιμετώπιζε επιπλέον κατηγορία για πρόκληση ναυαγίου βάσει του άρθρου 277 του ελληνικού Ποινικού Κώδικα, το οποίο αφορά την πρόκληση ναυαγίου που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή ή υγεία και μπορεί να επισύρει ποινή φυλάκισης έως 10 έτη.
Από τις εννέα υποθέσεις που παρακολουθήθηκαν, επτά κατέληξαν σε καταδίκες για όλες τις κατηγορίες, ενώ οι υπόλοιπες υποθέσεις αναβλήθηκαν. Οι κατηγορούμενοι ήταν υπήκοοι Τουρκίας, Αφγανιστάν και Συρίας.
1. Νομική εκπροσώπηση
Η πλειονότητα των κατηγορουμένων εκπροσωπήθηκε και πάλι από δικηγόρους διορισμένους από το δικαστήριο, με ορισμένους διορισμούς να έχουν πραγματοποιηθεί πριν από την ημερομηνία της ακροαματικής διαδικασίας. Ωστόσο, εξακολουθούσαν να παρατηρούνται περιπτώσεις διορισμού συνηγόρου την ίδια ημέρα με τη δίκη, γεγονός που εγείρει ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον οι συνήγοροι υπεράσπισης διέθεταν επαρκή χρόνο και τις αναγκαίες διευκολύνσεις για την προετοιμασία αποτελεσματικής υπεράσπισης.
Ιδιωτική νομική εκπροσώπηση παρατηρήθηκε σε δύο υποθέσεις, στις οποίες επιβλήθηκαν στους κατηγορούμενους ποινές φυλάκισης (φυλάκιση). Οι παρατηρήσεις αυτές αναδεικνύουν τη σημασία της επαρκούς νομικής προετοιμασίας και της αποτελεσματικής εκπροσώπησης, ιδίως σε υποθέσεις που επισύρουν αυστηρές ποινές, όπου η διεξοδική εξέταση των ατομικών περιστάσεων των κατηγορουμένων και η προβολή πρόσθετων νομικών επιχειρημάτων και υποστηρικτικών αποδεικτικών στοιχείων ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές.
Παρατηρήθηκαν επίσης προβληματισμοί σχετικά με την ποιότητα και την επάρκεια της νομικής συνδρομής. Ενώ ορισμένοι δικηγόροι είχαν διοριστεί αρκετές ημέρες πριν από τη δικάσιμο, άλλοι διορίστηκαν την ημέρα της δίκης. Σε μία υπόθεση, ο συνήγορος υπεράσπισης διορίστηκε την ημέρα της ακροαματικής διαδικασίας και εκπροσώπησε τον κατηγορούμενο αφού είχε μελετήσει τη δικογραφία για μόλις δύο ώρες.
Ο δικηγόρος δεν ζήτησε από το Δικαστήριο επιπλέον χρόνο για την προετοιμασία της υπεράσπισης, ούτε επιδίωξε την κλήτευση μαρτύρων, την εξασφάλιση πρόσθετων εγγράφων από τη φυλακή ή την παροχή περαιτέρω πληροφοριών ή αποδεικτικών στοιχείων από τον κατηγορούμενο.
Στη συγκεκριμένη υπόθεση, στον κατηγορούμενο επιβλήθηκε η ίδια ποινή με εκείνη του πρώτου βαθμού, ενώ τα αιτήματα αναγνώρισης ελαφρυντικών περιστάσεων απορρίφθηκαν εκ νέου. Αυτό εγείρει ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον η υπεράσπιση είχε ουσιαστική δυνατότητα να προετοιμάσει και να παρουσιάσει επιχειρήματα σχετικά τόσο με την καταδίκη όσο και με την επιμέτρηση της ποινής. Οι περιστάσεις αυτές συνδέονται με τους διορισμούς της τελευταίας στιγμής και αναδεικνύουν τη σημασία της διασφάλισης ότι η εκπροσώπηση από συνήγορο διορισμένο από το δικαστήριο είναι αποτελεσματική στην πράξη και όχι απλώς τυπική.
2. Διερμηνεία
Κατά τις ακροαματικές διαδικασίες ήταν παρόντες ένας διερμηνέας τουρκικής γλώσσας, ένας διερμηνέας αραβικής γλώσσας και ένας διερμηνέας νταρί. Η ποιότητα και η διαθεσιμότητα της διερμηνείας αξιολογήθηκαν γενικά θετικά. Ωστόσο, παρατηρήθηκαν περιπτώσεις ελλιπούς διερμηνείας από τα τουρκικά στα ελληνικά, με αποτέλεσμα ο κατηγορούμενος να μην ενημερώνεται πάντοτε επαρκώς για τις εξελίξεις κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ή για τις αποφάσεις του Δικαστηρίου. Η διερμηνεία φαινόταν να περιορίζεται κυρίως στις ερωτήσεις που απευθύνονταν στον κατηγορούμενο κατά την τελική του δήλωση, γεγονός που εγείρει ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον μπορούσε να παρακολουθήσει επαρκώς τη διαδικασία και να κατανοήσει τις αποφάσεις που επηρέαζαν την υπόθεσή του.
Στην υπόθεση στην οποία ήταν παρών διερμηνέας της νταρί, διατυπώθηκαν επίσης ανησυχίες σχετικά με τη διερμηνεία κατά την προδικασία. Ο προηγούμενος διερμηνέας μιλούσε παστούν και όχι νταρί, γεγονός που, σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, είχε ως αποτέλεσμα την ανακριβή καταγραφή της κατάθεσης του Αφγανού κατηγορουμένου και την εσφαλμένη καταχώριση της ηλικίας του.
Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς ο κατηγορούμενος είχε δηλώσει ότι ήταν ανήλικος κατά τον χρόνο της σύλληψής του, αλλά καταγράφηκε ως ενήλικος μετά τον διορισμό διερμηνέα που μιλούσε γλώσσα την οποία ο ίδιος δεν κατανοούσε. Τέτοιου είδους σφάλματα μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες για την αξιοπιστία των καταθέσεων που λαμβάνονται κατά την έρευνα, την αξιολόγηση των προσωπικών περιστάσεων του κατηγορουμένου και την εφαρμογή των εγγυήσεων που προβλέπονται για τα παιδιά που εμπλέκονται με τον νόμο.
Γενικότερα, η κακή ακουστική της αίθουσας του δικαστηρίου δυσχέραινε την επικοινωνία μεταξύ των διερμηνέων και των συμμετεχόντων στη διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων των δικαστών. Οι διερμηνείς αδυνατούσαν ορισμένες φορές να ακούσουν καθαρά τους δικαστές, γεγονός που υπονόμευε περαιτέρω την ποιότητα της διερμηνείας.
Οι παρατηρήσεις αυτές εγείρουν ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματική άσκηση του δικαιώματος σε διερμηνεία και του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη βάσει του άρθρου 6 της ΕΣΔΑ. Η αποτελεσματική διερμηνεία πρέπει να επιτρέπει στους κατηγορουμένους να κατανοούν τη διαδικασία σε γλώσσα που γνωρίζουν, να παρακολουθούν τα αποδεικτικά στοιχεία και τα επιχειρήματα που παρουσιάζονται και να κατανοούν τις αποφάσεις του Δικαστηρίου.
Οι αναφερόμενοι προβληματισμοί υπογραμμίζουν τη σημασία της διασφάλισης ακριβούς και κατάλληλης διερμηνείας από τα πρώτα στάδια της ποινικής διαδικασίας, ιδίως όταν ο κατηγορούμενος ενδέχεται να είναι ανήλικος.
3. Αποδεικτικά Στοιχεία
Οι παρατηρητές σημείωσαν ότι, σε αντίθεση με πολλές άλλες διαδικασίες που είχαν παρακολουθήσει, σημαντικός αριθμός μαρτύρων κατηγορίας —στελέχη του Λιμενικού Σώματος, συνοριοφύλακες και αστυνομικοί, κλήθηκαν να καταθέσουν κατά τη διάρκεια των ακροαματικών διαδικασιών.
Οι παρατηρητές θεωρούν ιδιαίτερα σημαντική την εξέταση μαρτύρων σε υποθέσεις που αφορούν τις συγκεκριμένες κατηγορίες, καθώς η ταυτοποίηση του φερόμενου ως χειριστή του σκάφους, οι συνθήκες σύλληψης και η αξιοπιστία των καταθέσεων των μαρτύρων ενδέχεται να είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαπίστωση της ποινικής ευθύνης και της πρόθεσης.
4. Ποινές
Δεν καταγράφηκαν αθωωτικές αποφάσεις στις εννέα υποθέσεις που παρακολουθήθηκαν, καθώς οι διαδικασίες κατέληξαν στην επικύρωση των πρωτόδικων καταδικαστικών αποφάσεων. Επτά από τις εννέα υποθέσεις κατέληξαν σε καταδίκες που περιλάμβαναν ποινή κάθειρξης ισόβιας διάρκειας (ισόβια κάθειρξη).
Η υψηλότερη συνολική ποινή που επιβλήθηκε ήταν 140 έτη και τέσσερις μήνες, με εκτιτέο χρόνο 25 ετών. Άλλες συνολικές ποινές περιλάμβαναν 130, 110, 65 και 40 έτη κάθειρξης.
Οι εξαιρετικά υψηλές συνολικές ποινές που παρατηρήθηκαν εγείρουν ανησυχίες σχετικά με την αναλογικότητα των επιβαλλόμενων κυρώσεων και τη συνολική αυστηρότητα της ποινικής αντιμετώπισης αδικημάτων που αφορούν τη φερόμενη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών.
Παρότι ο εκτιτέος χρόνος φυλάκισης ανέρχεται σε 25 έτη, οι συνολικές ποινές παραμένουν εντυπωσιακά υψηλές. Οι ποινές αυτές υπογραμμίζουν τη σημασία της διασφάλισης ότι η ποινική ευθύνη θεμελιώνεται μέσω διεξοδικής και εξατομικευμένης αξιολόγησης των αποδεικτικών στοιχείων και ότι, κατά την επιμέτρηση της ποινής, λαμβάνονται υπόψη η συγκεκριμένη συμπεριφορά και οι προσωπικές περιστάσεις κάθε κατηγορουμένου.
Οι παράγοντες αυτοί είναι ιδιαίτερα σημαντικοί σε διαδικασίες στις οποίες οι καταδίκες μπορεί να οδηγήσουν σε δεκαετίες φυλάκισης και στην επιβολή σημαντικών χρηματικών ποινών.
Ελαφρυντικές περιστάσεις αναγνωρίστηκαν μόνο σε δύο υποθέσεις, οι οποίες αφορούσαν, αντίστοιχα, έναν Σύρο και έναν Τούρκο κατηγορούμενο. Στην πρώτη υπόθεση, το Δικαστήριο αναγνώρισε την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 στοιχείο ε΄ του ελληνικού Ποινικού Κώδικα, ενώ στη δεύτερη αναγνώρισε τις ελαφρυντικές περιστάσεις του άρθρου 84 παρ. 2 στοιχεία δ΄ και ε΄.
Και στις δύο περιπτώσεις, η αναγνώριση των ελαφρυντικών περιστάσεων οδήγησε σε σημαντικά χαμηλότερη ποινή, με τη μεταβολή της ποινικής μεταχείρισης από την ισόβια κάθειρξη σε ποινή φυλάκισης (φυλάκιση), με εκτιτέο χρόνο 10 ετών.
Στις υπόλοιπες υποθέσεις, η απόρριψη των ελαφρυντικών περιστάσεων εγείρει ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον τα Δικαστήρια έλαβαν επαρκώς υπόψη τις ατομικές περιστάσεις των κατηγορουμένων, καθώς και τα επιχειρήματα και τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισε η υπεράσπιση προς υποστήριξη των αιτημάτων αναγνώρισης ελαφρυντικών.
Όταν τα αιτήματα αναγνώρισης ελαφρυντικών περιστάσεων απορρίπτονται χωρίς ουσιαστική και εξατομικευμένη αιτιολογία, υπάρχει κίνδυνος σημαντικοί παράγοντες της υπόθεσης να μην αποτυπώνονται επαρκώς κατά την επιμέτρηση της ποινής.
Η σημαντική διαφορά στις ποινές που επιβλήθηκαν στις περιπτώσεις όπου αναγνωρίστηκαν ελαφρυντικές περιστάσεις αναδεικνύει περαιτέρω την πρακτική σημασία τους. Η αιτιολογημένη αξιολόγηση των ελαφρυντικών παραγόντων είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση αναλογικών και εξατομικευμένων ποινών, ιδίως σε διαδικασίες που επισύρουν εξαιρετικά αυστηρές κυρώσεις.
5. Αιτιολογία Αποφάσεων
Οι παρατηρητές σημείωσαν θετικά ότι η εισαγγελική αρχή παρείχε, κατά κανόνα, λεπτομερή αιτιολόγηση των προτάσεών της σε κάθε υπόθεση. Ωστόσο, οι προτάσεις ήταν εξαιρετικά αυστηρές και διατυπώνονταν με τρόπο που φαινόταν να προδικάζει τη συμπεριφορά των κατηγορουμένων και να υποδηλώνει τεκμήριο ενοχής πριν από την έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου.
Η διατύπωση αυτή εγείρει ανησυχίες σχετικά με την τήρηση του τεκμηρίου αθωότητας και τη σημασία της διατήρησης αντικειμενικής και αμερόληπτης στάσης καθ’ όλη τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας.
Οι παρατηρητές σημείωσαν περαιτέρω ότι οι δικαστικές αποφάσεις δεν ήταν πάντοτε επαρκώς αιτιολογημένες, κατά τρόπο που να καταδεικνύει με σαφήνεια την ανεξάρτητη αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων και των επιχειρημάτων που παρουσιάστηκαν. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αποφάσεις φάνηκαν να υιοθετούν πλήρως τις εισαγγελικές προτάσεις, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον βαθμό στον οποίο το Δικαστήριο εξέτασε ανεξάρτητα τα αποδεικτικά στοιχεία, έλαβε υπόψη τους ισχυρισμούς της υπεράσπισης και αξιολόγησε τις πιθανές ελαφρυντικές περιστάσεις.
Η αιτιολογία των δικαστικών αποφάσεων αποτελεί θεμελιώδη εγγύηση κατά των αυθαίρετων αποτελεσμάτων και είναι απαραίτητη για να κατανοούν οι κατηγορούμενοι τη βάση της καταδίκης και της ποινής τους. Παρότι ένα Δικαστήριο μπορεί θεμιτά να καταλήξει στα ίδια συμπεράσματα με την εισαγγελική αρχή, η απόφασή του πρέπει να καταδεικνύει ανεξάρτητη και αιτιολογημένη αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων, των επιχειρημάτων που προέβαλε η υπεράσπιση και των ατομικών περιστάσεων κάθε κατηγορουμένου.
6. Γενικές Παρατηρήσεις
Οι παρατηρητές διαπίστωσαν μια γενικά αυστηρή εισαγγελική προσέγγιση, με προτάσεις που συχνά ζητούσαν την επιβολή βαριών ποινών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χρησιμοποιούσαν διατυπώσεις που φαινόταν να προδικάζουν την ενοχή των κατηγορουμένων.
Οι παρατηρήσεις αυτές αναδεικνύουν τη σημασία της διαφύλαξης του τεκμηρίου αθωότητας και της διασφάλισης αντικειμενικής αξιολόγησης των ατομικών περιστάσεων κάθε κατηγορουμένου.
Οι υλικές συνθήκες της αίθουσας του δικαστηρίου εγείρουν επίσης ανησυχίες σχετικά με τη δημοσιότητα και την αποτελεσματική παρακολούθηση των διαδικασιών. Η κακή ακουστική δυσχέραινε την ικανότητα των παρατηρητών να ακούν και να παρακολουθούν τις ακροαματικές διαδικασίες, ενώ και οι διερμηνείς αντιμετώπιζαν δυσκολίες στο να ακούν καθαρά όσα διαμείβονταν και να παρέχουν ακριβή διερμηνεία.
Οι δυσκολίες αυτές ενδέχεται να υπονομεύσουν τη διαφάνεια και την ουσιαστική προσβασιμότητα των δημόσιων ακροαματικών διαδικασιών, καθώς και τη δυνατότητα των κατηγορουμένων να παρακολουθούν τη διαδικασία μέσω διερμηνείας.
Παρότι οι ακροαματικές διαδικασίες ήταν τυπικά ανοικτές στην παρακολούθηση, ο ουσιαστικός δημόσιος έλεγχος δεν εξαρτάται μόνο από την πρόσβαση στην αίθουσα του δικαστηρίου, αλλά και από το κατά πόσον οι διαδικασίες μπορούν πράγματι να ακουστούν και να παρακολουθηθούν στην πράξη.