This website uses cookies to enhance user experience.

By continuing to use this site, you agree to the use of cookies.

Crete Trial Monitoring- 4 February 2026

February 06, 2026 Against Criminalisation

Chania, Crete Trials Monitoring - 4 February 2026

On 4 February 2026, trial observers from the Border Violence Monitoring Network (BVMN) and 50outofMany returned to the Three-Member Appeals Court of Crete in Chania, to monitor criminal proceedings in appeals related to the alleged facilitation of unauthorised entry and transport of third-country nationals.

Trial observers were present to assess compliance with Article 6 of the European Convention on Human Rights (ECHR) and relevant provisions of Greek criminal procedure. In total, observers monitored 7 cases involving nine 17 defendants, charged under Article 25 of Law 5038/2023, relating to the unauthorised transport of third-country nationals, with aggravating circumstances such as acting for profit and endangerment of life. Sanctions under this provision include imprisonment of up to 10 years and fines of €30,000–€60,000 per person transported; a minimum of 10 years’ imprisonment and fines of €60,000–€100,000 per person if committed for profit; and a minimum of 15 years’ imprisonment and a fine of €200,000 per person if life is endangered. In one case, 

In addition, all defendants faced charges under Article 83 of Law 3386/2005 for unauthorised entry, which carries a minimum three-month custodial sentence and a fine of at least €1,500. The defendants were predominantly nationals of Sudan (7 defendants) and Egypt (2 defendants). 

In one case, defendnats were also charged under Article 187 PC (Criminal organisation), which penalises anyone who forms, joins, or directs an organised group of three or more persons acting with continuity and aiming to commit serious crimes. Participation is punishable by incarceration of up to ten years and a monetary fine, while leadership entails heavier penalties. Assisting such organisations, for example by providing funds, resources, information, or recruiting members, is punishable by imprisonment of at least three years and a fine. Convictions under this article cannot be suspended or converted, and appeals generally have no suspensive effect.

6 cases involving 12 defendants proceeded to hearings. The cases involved 5 Sudanese and 7 Egyptian defendants. All cases that proceeded to a hearing resulted in convictions.

1. Legal Representation (Article 6(3)(b)–(c) ECHR)

All cases were represented by state-appointed lawyers exclusively. Observers noted significant disparities in the quality and effectiveness of legal representation. Some state-appointed lawyers were assigned on the day of the trial, with minimal opportunity to consult with the defendants or review the case file. This disparity was reflected not only in the length of hearings, but also in the depth of legal reasoning presented before the court. The limited preparation time afforded to state-appointed lawyers severely undermines the effectiveness of legal assistance and raises serious concerns regarding compliance with Article 6(3)(b) ECHR, which guarantees adequate time and facilities for the preparation of a defence.

2. Interpretation (Article 6(3)(e) ECHR)

Court-appointed interpretation from the court catalogue was provided during the monitored hearings. Observers noted an improvement compared to earlier monitoring visits, with interpretation genuinely facilitating communication between defendants and the court.

3. Sufficient time of proceedings 

With regard to the duration of proceedings, observers noted hearings that proceeded were often extremely brief, in some cases lasting only a few minutes and rarely exceeding half an hour, before resulting in summary convictions. Even in the most complicated case with 5 defendants and multiple charges, the hearing, which was also the longest one, lasted around 30  minutes.

This combination of excessive delays and overly expedited hearings raises serious concerns under Article 6(1) ECHR, which requires that criminal proceedings be conducted within a reasonable time. Prolonged procedural delays undermine legal certainty and place defendants in a state of prolonged anxiety, while hearings conducted in an excessively compressed timeframe risk reducing judicial review to a purely formal exercise. Taken together, these practices suggest a procedural approach that prioritises expediency over the guarantees of a fair and adversarial trial.

4. Evidence

Observers noted a very poor evidentiary procedure, with near-complete absence of evidence beyond statements from passengers on the boat and reported by the arresting Coast Guard officers. The process seemed as a technicality with the same set of questions being repeated to all defendants implying that they drove despite them clearly denying having driven the boat. The evidentiary record was extremely limited, with no additional material evidence or witnesses presented. This deficiency was partly linked to the lack of preparation by state-appointed defence lawyers, who did not introduce alternative evidence or call witnesses. However, it also reflected the court’s approach, as convictions were based almost exclusively on these statements. Defendants’ explanations and apologies were largely disregarded, and passenger and Coast Guard statements  were treated as decisive proof of guilt. The reliance on such minimal and uncorroborated evidence resulted in summary convictions and raises serious concerns regarding the court’s obligation to conduct a thorough and adversarial assessment of the facts.

In their final statements, defendants’ apologies were largely disregarded, including statements that their actions consisted solely of distributing food and water to passengers during the journey. In several cases, the act of handing out biscuits and water was treated as sufficient to establish participation in illegal transport, without examination of intent, coercion or acts undertaken on board. Both the presiding judge and the other 2 judges were asking the defendants ' where did they find the cookies to distribute’ and why they decided to distribute them to the rest of the 437 persons on board. When receiving the answer because people were hungry and not doing well because of the journey, the judges didn’t seem convinced and ended up deciding that these acts of handing out cookies fulfilled the criteria of illegal transport. Passenger and coast guard statements were considered decisive evidence, while defendants’ accounts were dismissed without substantive assessment.

The reliance on such minimal and uncorroborated evidence, and the treatment of basic humanitarian acts as indicators of criminal responsibility, resulted in summary convictions and raises serious concerns regarding the court’s obligation to conduct an individualised, adversarial, and evidence-based assessment of criminal liability.

5. Sentencing

In the monitored appeal proceedings, the court upheld the convictions of the first-instance court in all cases, except one in which the defendants were acquitted of the charge of criminal organisation but convicted of illegal transport and unauthorised entry. Sentences imposed included three cases resulting in ten years’ imprisonment (filakisi) and two cases resulting in twenty-five years’ imprisonment (katheirksi).

Sentencing outcomes were imposed irrespective of individual circumstances or the specific conduct attributed to each defendant. In particular, defendants received sentences of twenty-five years’ katheirksi based on conduct described as distributing water and biscuits to passengers on board the vessel. The imposition of identical and severe custodial sentences for such conduct, without meaningful engagement with intent, coercion, or degree of responsibility, raises serious concerns regarding the lack of individualised sentencing and proportionality in the court’s assessment.

6. General Observations

Across the monitored proceedings, observers noted a persistent judicial approach in which minimal acts on board, such as distributing food or water, were interpreted as sufficient indicators of criminal responsibility for illegal transport. This approach disregards the context in which such acts occurred, including humanitarian necessity, coercion, or the absence of control over the vessel. Judicial questioning and reasoning repeatedly focused on peripheral acts rather than on decisive elements of the act, such as intent, direction, or material control.

The cumulative effect of these practices points to a formalistic and outcome-driven adjudicative model, in which basic acts of assistance are equated with criminal guilt. Such a model risks reducing judicial assessment to an administrative confirmation of charges, rather than a genuine evaluation of cases in line with fair-trial guarantees.

7. Recommendations

Observers call on judicial and competent authorities to:

Παρακολούθηση Δικών στα Χανιά, Κρήτη – 4 Φεβρουαρίου 2026

Στις 4 Φεβρουαρίου 2026, παρατηρητές δικών από το Border Violence Monitoring Network (BVMN) και την ομάδα 50outofMany επέστρεψαν στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Κρήτης στα Χανιά, προκειμένου να παρακολουθήσουν ποινικές διαδικασίες σε δεύτερο βαθμό, σχετικές με την εικαζόμενη διευκόλυνση μη εξουσιοδοτημένης εισόδου και μεταφοράς υπηκόων τρίτων χωρών.

Οι παρατηρητές παρευρέθηκαν με σκοπό την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των διαδικασιών με το Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τις σχετικές διατάξεις της ελληνικής ποινικής δικονομίας. Συνολικά, παρακολουθήθηκαν επτά (7) υποθέσεις που αφορούσαν δεκαεπτά (17) κατηγορούμενους, οι οποίοι κατηγορούνταν βάσει του Άρθρου 25 του Νόμου 5038/2023 για μη εξουσιοδοτημένη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών, με επιβαρυντικές περιστάσεις όπως η τέλεση με σκοπό το κέρδος και η έκθεση σε κίνδυνο της ζωής.

Οι προβλεπόμενες κυρώσεις βάσει της εν λόγω διάταξης περιλαμβάνουν ποινή φυλάκισης έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή από 30.000 έως 60.000 ευρώ ανά μεταφερόμενο πρόσωπο· κατώτατο όριο δέκα (10) ετών κάθειρξης και χρηματική ποινή από 60.000 έως 100.000 ευρώ ανά πρόσωπο, εφόσον η πράξη τελέστηκε με σκοπό το κέρδος· και κατώτατο όριο δεκαπέντε (15) ετών κάθειρξης και χρηματική ποινή 200.000 ευρώ ανά πρόσωπο, εφόσον τέθηκε σε κίνδυνο η ζωή. Σε μία υπόθεση,

Επιπλέον, όλοι οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες βάσει του Άρθρου 83 του Νόμου 3386/2005 για μη εξουσιοδοτημένη είσοδο, το οποίο προβλέπει ελάχιστη ποινή φυλάκισης τριών (3) μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 ευρώ. Οι κατηγορούμενοι ήταν κυρίως υπήκοοι Σουδάν (7 άτομα) και Αιγύπτου (2 άτομα).

Σε μία υπόθεση, οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν επιπλέον κατηγορίες βάσει του Άρθρου 187 του Ποινικού Κώδικα (εγκληματική οργάνωση), το οποίο τιμωρεί όποιον συγκροτεί, εντάσσεται ή διευθύνει οργανωμένη ομάδα τριών ή περισσότερων προσώπων με διαρκή δράση και σκοπό τη διάπραξη σοβαρών εγκλημάτων. Η απλή συμμετοχή τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή, ενώ η διεύθυνση επισύρει βαρύτερες ποινές. Η παροχή συνδρομής σε τέτοιες οργανώσεις, όπως μέσω παροχής χρημάτων, μέσων, πληροφοριών ή στρατολόγησης μελών, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών και χρηματική ποινή. Οι καταδίκες βάσει του άρθρου αυτού δεν αναστέλλονται ούτε μετατρέπονται, ενώ οι εφέσεις συνήθως δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα.

Έξι (6) υποθέσεις που αφορούσαν δώδεκα (12) κατηγορούμενους προχώρησαν σε εκδίκαση. Οι υποθέσεις αφορούσαν πέντε (5) Σουδανούς και επτά (7) Αιγύπτιους κατηγορούμενους. Όλες οι υποθέσεις που εκδικάστηκαν κατέληξαν σε καταδίκες.

1. Νομική Εκπροσώπηση (Άρθρο 6§3(β)–(γ) ΕΣΔΑ)

Όλες οι υποθέσεις εκπροσωπήθηκαν αποκλειστικά από δικηγόρους διορισμένους αυτεπαγγέλτως. Οι παρατηρητές κατέγραψαν σημαντικές αποκλίσεις στην ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της νομικής εκπροσώπησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συνήγοροι διορίστηκαν την ίδια ημέρα της δίκης, με ελάχιστο χρόνο για να συμβουλευτούν τους κατηγορούμενους ή να μελετήσουν τη δικογραφία. Η έλλειψη προετοιμασίας αποτυπώθηκε τόσο στη διάρκεια των ακροαματικών διαδικασιών όσο και στο περιορισμένο βάθος της νομικής επιχειρηματολογίας ενώπιον του δικαστηρίου.

Ο περιορισμένος χρόνος και τα ανεπαρκή μέσα που διατέθηκαν στους διορισμένους συνηγόρους υπονομεύουν σοβαρά την αποτελεσματικότητα της νομικής συνδρομής και εγείρουν σοβαρές ανησυχίες ως προς τη συμμόρφωση με το Άρθρο 6§3(β) ΕΣΔΑ, το οποίο εγγυάται επαρκή χρόνο και ευχέρειες για την προετοιμασία της υπεράσπισης.

2. Διερμηνεία (Άρθρο 6§3(ε) ΕΣΔΑ)

Κατά τις παρακολουθούμενες διαδικασίες παρασχέθηκε διερμηνεία από κατάλογο διορισμένων διερμηνέων του δικαστηρίου. Οι παρατηρητές σημείωσαν βελτίωση σε σύγκριση με προηγούμενες επισκέψεις παρακολούθησης, καθώς η διερμηνεία διευκόλυνε ουσιαστικά την επικοινωνία μεταξύ των κατηγορουμένων και του δικαστηρίου.

3. Διάρκεια της Διαδικασίας (Άρθρο 6§1 ΕΣΔΑ)

Οι ακροαματικές διαδικασίες που έλαβαν χώρα ήταν συχνά εξαιρετικά σύντομες, σε ορισμένες περιπτώσεις διάρκειας μόλις λίγων λεπτών και σπανίως άνω της μισής ώρας, πριν καταλήξουν σε συνοπτικές καταδίκες. Ακόμη και η πιο σύνθετη υπόθεση, με πέντε (5) κατηγορούμενους και πολλαπλές κατηγορίες, διήρκεσε περίπου τριάντα (30) λεπτά.

Ο συνδυασμός υπερβολικών καθυστερήσεων και υπερβολικά επισπευσμένων ακροαματικών διαδικασιών εγείρει σοβαρές ανησυχίες υπό το πρίσμα του Άρθρου 6§1 ΕΣΔΑ, το οποίο απαιτεί η ποινική διαδικασία να διεξάγεται εντός εύλογου χρόνου. Οι παρατεταμένες καθυστερήσεις υπονομεύουν τη νομική ασφάλεια και διατηρούν τους κατηγορούμενους σε παρατεταμένη κατάσταση αβεβαιότητας, ενώ οι υπερβολικά συμπιεσμένες ακροάσεις κινδυνεύουν να μετατρέψουν τον δικαστικό έλεγχο σε καθαρά τυπική διαδικασία. Συνολικά, οι πρακτικές αυτές υποδηλώνουν μια διαδικαστική προσέγγιση που προτάσσει την ταχύτητα έναντι των εγγυήσεων μιας δίκαιης δίκης.

4. Αποδεικτικό Υλικό

Οι παρατηρητές διαπίστωσαν εξαιρετικά ελλιπή αποδεικτική διαδικασία, με σχεδόν πλήρη απουσία αποδεικτικών στοιχείων πέραν των καταθέσεων επιβατών της λέμβου και των αναφορών των λιμενικών που πραγματοποίησαν τις συλλήψεις. Η διαδικασία έμοιαζε τυπική, με το ίδιο σύνολο ερωτήσεων να επαναλαμβάνεται προς όλους τους κατηγορούμενους, υπονοώντας ότι αυτοί οδηγούσαν το σκάφος, παρά τις σαφείς αρνήσεις τους. Δεν προσκομίστηκε κανένα πρόσθετο υλικό αποδεικτικό στοιχείο ούτε κλήθηκαν μάρτυρες.

Η έλλειψη αυτή μπορεί να αποδοθεί εν μέρει στην ανεπαρκή προετοιμασία των αυτεπαγγέλτως διορισμένων συνηγόρων, οι οποίοι δεν εισήγαγαν εναλλακτικά αποδεικτικά στοιχεία ούτε κάλεσαν μάρτυρες. Ωστόσο, αντικατοπτρίζει και την προσέγγιση του ίδιου του δικαστηρίου, καθώς οι καταδίκες βασίστηκαν σχεδόν αποκλειστικά στις καταθέσεις επιβατών και του λιμενικού. Οι εξηγήσεις και απολογίες των κατηγορουμένων αγνοήθηκαν σε μεγάλο βαθμό.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι κατηγορούμενοι ανέφεραν ότι οι πράξεις τους περιορίστηκαν αποκλειστικά στη διανομή τροφίμων και νερού στους επιβάτες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Ο πρόεδρος και τα άλλα δύο μέλη της έδρας επανειλημμένα ρωτούσαν τους κατηγορούμενους από πού βρέθηκαν τα μπισκότα (που μοιράστηκαν από τους κατηγορούμενους) και γιατί αποφάσισαν να τα διανείμουν στους περίπου 437 επιβαίνοντες. Παρά τις εξηγήσεις ότι οι επιβάτες πεινούσαν και βρίσκονταν σε κακή φυσική κατάσταση λόγω του ταξιδιού, το δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πράξεις αυτές συνιστούσαν τέλεση του αδικήματος της παράνομης μεταφοράς. Οι καταθέσεις επιβατών και του λιμενικού θεωρήθηκαν καθοριστικές, ενώ οι εκδοχές των κατηγορουμένων απορρίφθηκαν χωρίς ουσιαστική αξιολόγηση.

Η εξάρτηση από ελάχιστα και μη διασταυρωμένα αποδεικτικά στοιχεία, καθώς και η αντιμετώπιση βασικών ανθρωπιστικών πράξεων ως ενδείξεων ποινικής ευθύνης, οδήγησαν σε συνοπτικές καταδίκες και εγείρουν σοβαρές ανησυχίες ως προς την υποχρέωση του δικαστηρίου να διεξάγει εξατομικευμένη, αντιδικιακή και τεκμηριωμένη αξιολόγηση της ποινικής ευθύνης.

5. Επιμέτρηση Ποινής

Στις παρακολουθούμενες εφετειακές διαδικασίες, το δικαστήριο επικύρωσε τις καταδίκες του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου σε όλες τις υποθέσεις, με εξαίρεση μία, στην οποία οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν για την κατηγορία της εγκληματικής οργάνωσης αλλά καταδικάστηκαν για παράνομη μεταφορά και μη εξουσιοδοτημένη είσοδο. Οι επιβληθείσες ποινές περιλάμβαναν τρεις (3) υποθέσεις με ποινή φυλάκισης δέκα (10) ετών και δύο (2) υποθέσεις με ποινή κάθειρξης είκοσι πέντε (25) ετών.

Οι ποινές επιβλήθηκαν ανεξαρτήτως των ατομικών περιστάσεων ή της συγκεκριμένης συμπεριφοράς που αποδόθηκε σε κάθε κατηγορούμενο. Ειδικότερα, επιβλήθηκαν ποινές κάθειρξης είκοσι πέντε (25) ετών για πράξεις που περιγράφηκαν ως διανομή νερού και μπισκότων στους επιβάτες του σκάφους. Η επιβολή ταυτόσημων και εξαιρετικά αυστηρών ποινών χωρίς ουσιαστική εξέταση της πρόθεσης, του καταναγκασμού ή του βαθμού ευθύνης εγείρει σοβαρές ανησυχίες ως προς την αρχή της αναλογικότητας και την έλλειψη εξατομικευμένης επιμέτρησης ποινής.

6. Γενικές Παρατηρήσεις

Σε όλες τις παρακολουθούμενες διαδικασίες, οι παρατηρητές κατέγραψαν μια επίμονη δικαστική προσέγγιση σύμφωνα με την οποία ελάχιστες πράξεις επί του σκάφους, όπως η διανομή τροφίμων ή νερού, ερμηνεύονταν ως επαρκείς ενδείξεις ποινικής ευθύνης για παράνομη μεταφορά. Η προσέγγιση αυτή αγνόησε το ευρύτερο πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένης της ανθρωπιστικής ανάγκης, του καταναγκασμού ή της απουσίας ελέγχου επί του σκάφους. Το σωρευτικό αποτέλεσμα των πρακτικών αυτών καταδεικνύει ένα τυπικιστικό και προειλημμένο δικαιοδοτικό μοντέλο, στο οποίο βασικές πράξεις συνδρομής εξομοιώνονται με ποινική ενοχή. Ένα τέτοιο μοντέλο κινδυνεύει να περιορίσει τη δικαστική αξιολόγηση σε απλή επικύρωση κατηγοριών, αντί για ουσιαστική εξέταση των υποθέσεων σύμφωνα με τις εγγυήσεις δίκαιης δίκης.

7. Συστάσεις

Οι παρατηρητές καλούν τις δικαστικές και αρμόδιες αρχές να: